තාත්වික රංග ශෛලිය යනු දෛනික ජීවිතයේ සැබෑ සිදුවීම්, හැසිරීම් සහ කතාබහ තාත්විකව නැවත නිර්මාණය කිරීමයි. මෙහිදී රංගන ශිල්පියා වේදිකාව මත සැබෑ මිනිසෙකු ලෙස හැසිරෙන අතර, ප්‍රේක්ෂකයාට එය දෛනික ජීවිතයක් නරඹන බවක් දැනේ.
ශෛලිගත රංග ශෛලිය යනු සැබෑ ලෝකයේ සිදුවීම් සංකේතාත්මක, අතිශයෝක්ති, හෝ කලාත්මක ආකාරයකින් ඉදිරිපත් කිරීමයි. මෙහිදී යථාර්ථය වෙනස් කර, වඩාත් ප්‍රබල රංග ක්‍රම භාවිතා කෙරේ.
නාට්‍යයක් ගොඩනැගෙන්නේ නාට්‍යමය අවස්ථා මතයි. මේවා චරිත අතර ගැටුම්, තීරණාත්මක මොහොත්, හා හැඟීම් ප්‍රබලව මතුවන අවස්ථා වේ.
රංග ලීලාවන් යනු නළුවා වේදිකාව මත භාවිතා කරන ශාරීරික හා වාචික ක්‍රම වේ.
| ලක්ෂණය | තාත්වික නාට්‍ය | ශෛලිගත නාට්‍ය |
|---|---|---|
| කථනය | සාමාන්‍ය දෛනික භාෂාව | කවි, ගීත, පුනරාවර්තන, ලයාන්විත |
| චලනය | ස්වාභාවික, සාමාන්‍ය | අතිශයෝක්ති, නර්තනය, මුද්‍රා |
| පසුතලය | සැබෑ පරිසරයට සමාන | අවම / සංකේතාත්මක |
| ඇඳුම් | දෛනික ඇඳුම් | විශේෂ / සංකේතාත්මක ඇඳුම් |
| සංගීතය | අවම හෝ නැත | ප්‍රමුඛ කාර්යභාරයක් |
| ප්‍රේක්ෂක සම්බන්ධතාවය | "ඉදිරි තිරය" පවතී | නළුවා ප්‍රේක්ෂකයා සමඟ කතා කරයි |
| චරිත | සැබෑ මිනිසුන්ට සමාන | සංකේතාත්මක / අතිශයෝක්ති |
| ගැටුම් | පුද්ගලික / පවුල් / සමාජ | විශ්වීය / දාර්ශනික / මනෝවිද්‍යාත්මක |
| කාලය/ස්ථානය | නිශ්චිත කාලයක්, ස්ථානයක් | අනිශ්චිත / වෙනස් වන |
| උදාහරණ | මහාසාරය, එඩ්වඩ් මුදලාලි | සිංහබාහු, කෝලම් නාට්‍යය |
| රංග ආකෘතිය | ප්‍රධාන ලක්ෂණ | ශෛලිය |
|---|---|---|
| නාඩගම් | වේශ නිරූපණය, නර්තනය, සංගීතය, පාරම්පරික කතා | ශෛලිගත |
| කෝලම් නාට්‍යය | මුහුණු ආවරණ, හාස්‍ය, පුනරාවර්තන, සංගීතය | ශෛලිගත |
| සොකරි නාට්‍යය | හාස්‍ය ප්‍රමුඛ, ගායනය, නර්තනය, විකට චරිත | ශෛලිගත |
| නාම් බිලිය | පාරම්පරික හින්දු කතා, වේශ නිරූපණය, සංගීතය | ශෛලිගත |
| නූතන නාට්‍යය | සමාජ ගැටලු, තාත්වික පසුතල, ස්වාභාවික කථනය | තාත්වික |
| නැටුම් නාට්‍යය | නර්තනය ප්‍රධාන, සංගීතය, ශරීර චලන | ශෛලිගත |
| කවි නාට්‍යය | කවි බසින් කථනය, ලයාන්විත, රිද්මය | ශෛලිගත |
| # | ප්\u200Dරශ්න ආකාරය | පිළිතුරු ආකෘතිය |
|---|---|---|
| 1 | තාත්වික/ශෛලිගත ලක්ෂණ | ලක්ෂණය + විස්තරය + උදාහරණය (නාට්‍ය නම) |
| 2 | සංසන්දනය | එක් එක් වෙනස → තාත්වික → ශෛලිගත → උදාහරණ |
| 3 | නාට්\u200Dයයේ අවස්ථා | ආරම්භය → උච්චය → අවසානය — නාට්\u200Dය නමින් |
| 4 | රංග ආකෘති ලක්ෂණ | හැඳින්වීම → ලක්ෂණ එකිනෙක → නිගමනය |
| 5 | චරිත නිරූපණය | කථනය, චලනය, ඇඳුම්, හැඟීම් — උදාහරණ සහිතව |